• Celem jogi jest uświadomienie sobie, że dżiwatma (indywidualna świadomość) i paramatma (uniwersalna świadomość) są jednym. To wzniosły, dalekosiężny cel.–Artia Joga

Pierwszym krokiem do pełnego zrozumienia tej prawdy jest zrozumienie, że ciało i umysł są jednym. W tym celu starożytni mędrcy opracowali system hathajogi, który poprzez pracę z ciałem pozwala:

  • utrzymać ciało w zdrowiu, abyśmy mogli żyć dostatecznie długo, żeby umysł osiągnął stan jogi,
  • uświadomienie nam – na bardziej przyziemnym poziomie – że umysł i ciało są połączone, że stanowią jedno,
  • poprawę łączności między układami ciała przez zwiększenie cyrkulacji energii (prany) i świadomości (ćitty) przez nadie (subtelne kanały energetyczne).

Wielu ludzi na zachodzie utożsamia praktykę jogi z praktyką hathajogi. Hathajoga jest jednak tylko częścią nauki jogi. Hathajoga opiera się na ćwiczeniach fizycznych (asanach), kontroli oddechu (pranajama) i praktykach medytacyjnych. Po raz pierwszy hathajoga została opisana w liczącym przeszło dwa tysiące lat tekście zatytułowanym Yoga Yajnavalkya Samhita. Inne, bardziej znane teksty poświecone hathajodze to powstałe między 400 a 900 lat temu Siva Samhita, Gheranda Samhita i Hatha Yoga Pradipika. W Gherandasamhicie napisano, że hathajoga jest wstępem do radżajogi (jogi królewskiej) i na tym własnie polega jej wartość. Niemniej praktyka ta jest bardzo korzystna również na czysto fizycznym poziomie.

Głównym celem hathajogi jest zwiększenie obiegu energii (np: ciepła), materii (np: krwi albo płynu międzykomórkowego) i informacji (impulsów nerwowych) w ciele.  Regularna praktyka dobrej hathajogi zwiększa siłę, elastyczność i zdolność do odprężenia się. Dodatkowo zwiększony przepływ krwi przez ciało pomaga w szybszej jego regeneracji.

Reasumując przyjmowanie zróżnicowanych pozycji ciała wzmacnia mięśnie i stawy, rozwija elastyczność ciała, a także usuwa wiele schorzeń i toksyn. Podobne korzyści można osiągnąć podczas uprawiania wielu sportów, ale obszernego systemu hathajogi nie należy redukować do roli kolejnej dyscypliny sportowej. Możliwość pracy nad sferą mentalną pozwala na osiągnięcie harmonii, głębokiego zadowolenia i spełnienia w wielu dziedzinach życia. Właśnie dlatego joga ma tylu zwolenników na całym świecie.

Co ciekawe praktyka hathajogi jest coraz częściej doceniana i polecana przez lekarzy medycyny konwencjonalnej. Praktyka ta pozwala na skuteczne usuwanie z ciała zanieczyszczeń i blokad. Jedną z takich blokad jest napięcie, które uniemożliwia naturalny i swobodny przepływ energii w ciele, zakłóca poczucie fizycznej i umysłowej harmonii. Tajemnicą sukcesu w hathajodze jest odprężenie i swoboda ruchu, które to umożliwiają ludziom na bycie w pełni sobą, a także bycie „tu i teraz”.

Człowiek odnajduje sens życia, poprzez potrzebę rozwoju, indywidualności, radości i kreatywności, stając się odkrywcą, a zarazem realizatorem swojego wrodzonego potencjału. Joga zachęca nas do tego, aby badać prawdziwość jej zasad, a nie tylko do samej wiary. Za pomocą wielu narzędzi dostarczanych poprzez systematyczne jej uprawianie, sami możemy bezpośrednio rozstrzygnąć, czy joga rzeczywiście spełnia swoje główne funkcje.